3.1.3 Andere opvattingen

In deze paragraaf worden een aantal veel voorkomende voorbeelden besproken van opvattingen die anders kunnen zijn dan de jouwe, zeker als je naar een gastland gaat buiten (Noordwest) Europa.

Tijd

Algemeen wordt verwacht dat hoe Zuidelijker (denk aan Zuid-Europa, denk aan Sub Sahara Afrika, denk aan Zuid-Amerika) we reizen, hoe minder strikt men afgesproken tijdstippen interpreteert. Probeer je ook hier steeds in te leven in je gesprekspartner. Op welke manier interpreteert hij tijd? Wat betekent op tijd komen voor hem? Wat is middag, duurt die tot 16u? 18u? Tot het donker wordt? Wanneer men er niet dezelfde denkbeelden op nahoudt over op tijd komen als jijzelf, dan kan dit frustrerend werken. Leg enige flexibiliteit aan de dag.

Geloof

Op wereldschaal bekeken vormt Noordwest Europa een uitzondering als het gaat over de invloed van religie in het dagelijkse leven. Voor het gros van de wereldbevolking valt religie, het praktiseren van geloof, maar ook spiritualiteit er niet uit weg te denken. Sommigen stellen dat het net het geloof in een hogere macht is die je tot mens maakt. Alleen dieren geloven niet, toch? Wees je er dan ook van bewust dat niet-geloven of religieuze vrijheid niet voor iedereen vanzelfsprekend is, en voor sommigen net heel gevoelig kan liggen. Bedenk wie je gesprekspartner is: wanneer iemand je op straat tegenhoudt en zich afvraagt of het waar is dat vele Europeanen niet in god geloven, zal je een ander gesprek voeren dan met iemand waarmee je een vriendschapsrelatie hebt opgebouwd en die je een gelijkaardige vraagt stelt. Geef jouw visie op religie tactvol weer en probeer je in te leven in de visie van je gesprekspartner. Zie deze uitwisseling als een unieke kans. Mits een voorzichtige en respectvolle aanpak hoef je geen gevoelige thema’s uit de weg te gaan. Stel dat jij jezelf als niet-gelovige beschouwd en de kans krijgt om in gesprek te gaan met iemand die veronderstelt dat al zijn of haar handelingen en gedachten bepaald worden door (een) god. Tot een consensus komen hoeft niet: de uitwisseling op zich, en elkaars wereldbeeld op een respectvolle manier verkennen, zal jullie beiden verrijken.

Politiek

Politiek is soms nauw verbonden met religie en kan net zo goed heel gevoelig liggen. Opnieuw gelden dezelfde regels: luister naar je gesprekspartner en stel open, geïnteresseerde vragen. Het is niet altijd nodig of zelfs wenselijk dat je je eigen mening op de situatie geeft. De realiteit, context en geschiedenis is vaak ook ingewikkelder dan hetgeen je als buitenstaander op relatief korte tijd observeert.

Magie

Bijgeloof of magisch denken, niet simpel voor een student die in het rationeel denkende Vlaanderen is opgevoed. Bijgeloof kan heel onschuldig zijn (Loop jij onder een ladder? Schrijf jij elk examen met dezelfde balpen?), maar kan ook desastreuze gevolgen hebben. Patiënten die zich laten behandelen door een fetisjeur, een kind dat beschuldigd wordt van hekserij, bepaalde zaken vermijden uit angst voor wraak van geesten,… Dit zijn al extremere voorbeelden, maar soms ontstaat een mooie wisselwerking: dokters die bijvoorbeeld plantenkennis overnemen van plaatselijke helers. Hoe dan ook zijn beslissingen genomen vanuit bijgeloof niet altijd makkelijk te plaatsen, maar bedenk dat jouw oma misschien een kaarsje brandt als je in het vliegtuig zit of een examen invult.

Man-vrouw verhoudingen

In slechts weinig samenlevingen worden mannen en vrouwen zo gelijk behandeld als in België. En toch wordt ook hier het debat nog steeds gevoerd: zo verdienen mannen en vrouwen niet altijd evenveel voor dezelfde arbeidsprestaties. Terechtkomen in een context waarin man en vrouw minder gelijk zijn dan hier, of zelfs uitgesproken ongelijk, is heel moeilijk, en voor velen onder ons zal dit ongetwijfeld een gevoelige snaar raken. Ga ook dit onderwerp niet uit de weg. Wissel hierover van gedachten en stel vragen aan je gesprekspartner. Stel, je wordt uitgenodigd bij een gezin om samen de maaltijd te gebruiken. Blijkt dit te betekenen dat je de maaltijd met de vader en zonen des huizes eet, en dat de echtgenote met haar dochters in de keuken zijn of bezig zijn met opdienen. Mensen nodigen je uit, en zijn nieuwsgierig naar je. Grijp dan ook deze kans, en wees niet te terughoudend om toe te geven dat je deze situatie misschien niet gewoon bent, en ongemakkelijk vindt. Als vrouw heb je hier misschien een streepje voor: je kan eventueel voorstellen de dames te helpen afwassen na het eten? Opnieuw een unieke kans om samen te praten, deel uit te maken van het dagelijks leven.

Heb ook oog voor lokale actiegroepen, ngo’s en andere organisatie die strijden voor meer gendergelijkheid. De situatie lijkt soms uitzichtloos maar is dat zeker niet. Als je even op zoek gaat zal je merken dat niet alleen internationale ngo’s de strijd voor meer gendergelijkheid aangaan. Op veel plaatsen probeert men de situatie van onderuit te veranderen en nemen vrouwen (maar zeker ook mannen) het heft in eigen handen.

Houding en kledij

Een ander aspect betreft je houding en kledij. Wat jij misschien interpreteert als vriendschappelijk met elkaar omgaan, kan soms geïnterpreteerd worden als flirterig of zelfs ronduit seksueel uitnodigend. De beste manier om te weten te komen waar de grenzen liggen en wat aanvaard wordt, is het vragen aan je nieuwe vriend(inn)en. De sociale omgangsregels kunnen heel erg verschillen naargelang de regio’s, subcultuur en socio-economische context waarin je terechtkomt.

Een beetje conservatisme in je kledingkeuze kan nooit kwaad.

Seksuele geaardheid

Een niet-heteroseksuele geaardheid wordt niet overal aanvaard. In sommige landen wordt homoseksualiteit bestraft. Niet de seksuele geaardheid zelf maar de seksuele daad is strafbaar. Sommige landen staan officieel wel positief tegenover andersgeaardheid, maar individuele personen kunnen heel intolerant zijn. Ook omgekeerd kan je voor verrassingen komen te staan: hoewel officieel verboden kan je merken dat individuen heel tolerant staan tegenover niet-heteroseksuelen. En, uiteraard vind je overal mensen met een niet-heteroseksuele geaardheid, ook in landen waar dit streng bestraft wordt of een groot taboe is.

Zorg dat je je hierover op voorhand informeert, ook over de wetten die ermee te maken hebben.

Gehoorzaamheid en hiërarchie

Kritisch denken wordt in ons hoger onderwijs gestimuleerd. Dat is niet overal zo. Soms staan kritisch denken en ongehoorzaamheid gelijk met respectloos gedrag. En dus ook omgekeerd: respect hebben voor iemand betekent onvoorwaardelijke gehoorzaamheid. Als meisje ten opzichte van je ouders, als werknemer ten opzichte van werkgever, als arme ten opzichte van iemand die rijker is. Vaak gaat het hier om duidelijke hiërarchische verhoudingen, en zal de persoon hoger op de ladder in jouw ogen niet altijd respectvol omgaan met de persoon die lager staat. Terwijl beide partijen elkaars gedrag heel normaal vinden, zou het wel eens kunnen dat jij op je tanden moet bijten.

Met bovenstaande voorbeelden kan je in meerdere of mindere mate te maken krijgen in je gastland. En telkens opnieuw geldt: ga het gesprek niet uit de weg, maar bedenk hoe je het aanpakt en met wie je erover spreekt. Net zoals dat in je eigen cultuur het geval is, hangt veel af van de manier waarop je over gevoelige onderwerpen praat.

Vergeet vooral niet om samen plezier te maken, om elkaar beter te leren kennen, om samen te lachen. Hoe beter je onderlinge (vriendschaps)relatie is, hoe makkelijker het ook zal zijn om ook over de meer gevoelige thema’s te praten.

Wetten

Op de website www.diplomatie.belgium.be kan je per bestemming reisadvies opzoeken. De landenfiches zijn opgebouwd met tabbladen: algemene veiligheid, vervoer, klimaat en rampen, gezondheid en hygiëne, lokale wetgeving, praktische info. Raadpleeg deze informatie en hou rekening met de geformuleerde adviezen.

Zo ben je als bezoeker aan dezelfde lokale wetten onderworpen als de inwoners van je gastland. De lokale wet wordt vaak uit onwetendheid overtreden. Denk, bijvoorbeeld, aan het gebruik van alcohol. Zo moet men in Zweden ten minste 20 jaar zijn om alcoholische dranken te kopen en aan identiteitsdocument kunnen voorleggen dat dit bewijst.

Enkele andere voorbeelden:

  • Monokini is verboden op de stranden in Tunesië en Brazilië.
  • In de meeste EU-landen is het kopen van namaakproducten strafbaar.
  • In veel landen bestaat een strenge reglementering op de invoer van producten van agrarische, plantaardige of dierlijke aard.
  • In veel landen is de uitvoer van antiquiteiten verboden.


Lees verder: 3.1.4   Een andere sociaaleconomische wereld
 
Flanders Knowledge Area

Flanders Knowledge Area

www.flandersknowledgearea.be

Study in Flanders

Study in Flanders

www.studyinflanders.be

Research in Flanders

Research in Flanders

www.researchinflanders.be

Studeer in het Buitenland

Studeer in het Buitenland

www.studeerinhetbuitenland.be

Handboek Internationalisering

Handboek Internationalisering

www.handboek-internationalisering.be

Studies and Statistics

Studies and Statistics

www.flandersknowledgearea.be / nl / projecten / studies-and-statistics

Forum

Forum

www.flandersknowledgearea.be / nl / fora

Blog

Blog

www.flandersknowledgearea.be / nl / blog

Reconfirm

Reconfirm

www.reconfirm.be

Klik hier om de andere projecten van Flanders Knowledge Area te raadplegen